W stanie wolnym azot jest gazem stanowiącym około 4/s składu atmosfery. Można go wydzielić z powietrza przez skroplenie (ochłodzenie do postaci ciekłej). Azot trudno wiąże się z innymi substancjami (w temperaturze pokojowej jest bierny chemicznie). Wprowadza się go często do opakowań z artykułami spożywczymi, by utrzymywać ich świeżość i chronić je przed zepsuciem. Azot jest pierwiastkiem, podobnie jak węgiel i tlen; łączy się z nimi, a także z innymi pierwiastkami, w związki azotowe. Wszystkie organizmy żywe zawierają związki azotu. Niektóre z nich, np. aminokwasy i białka, są podstawą życia. Azot skrapla się w temperaturze -196°C. Tę bardzo zimną ciecz stosuje się do szybkiego zamrażania konserwowanej żywności. Azot może jednak wywoływać znaczne komplikacje zdrowotne u nurków używających akwalungów. W czasie głębokiego lub długotrwałego zanurzenia wzrost ciśnienia powietrza w płucach nurka powoduje rozpuszczanie się azotu w jego krwi. Przy zbyt szybkim wynurzeniu na powierzchnię azot spienia krew, wywołując silny ból i groźny dla organizmu szok. Ze względów bezpieczeństwa nurkowie muszą więc przestrzegać odpowiedniej głębokości i czasu nurkowania, a wynurzać się wolno i stopniowo.